Justitie opent jacht op oud zwart geld

Stijn De Meulenaer: "15 jaar geleden al door mij voorspeld op seminaries en in artikels, en weggehoond door zalen vol bejaarde beleggers. Vandaag zie ik diezelfde beleggers (of hun erfgenamen) terug op consultatie om te regulariseren. Black is oldfashioned! Wie dit niet inziet, zal er de gevolgen van dragen..."
 

Gerecht vervolgt 90-jaar oude dame in voorbeeldzaak

Wie nog stokoud zwart geld heeft, riskeert alles kwijt te spelen.

In een voorbeeldzaak vervolgt het parket van Oost-Vlaanderen nu een 90-jaar oude vrouw en haar zoon voor zwart geld dat ze al decennia achterhouden in Luxemburg. Buiten proportie, maar juridisch mogelijk, stelt fiscalist Luc Vanheeswijck.
Als het parket van Oost-Vlaanderen in zijn opzet slaagt, is niemand met zwart kapitaal, hoe lang geleden dat ook is vergaard, nog veilig. Ze riskeren zelfs het volledige kapitaal kwijt te spelen. Want het parket vervolgt een dame, geboren in 1927, samen met haar zoon voor het ‘witwassen’ van 12,3 miljoen euro zwart geld dat ze al tientallen jaren geleden onderbrachten bij een bank in Luxemburg. Nooit is het geld geregulariseerd. De belastingfraude op zich is dus ook al jaren verjaard. Toch liet het parket beslag leggen op de Luxemburgse rekening en vraagt het de verbeurdverklaring van de volledige miljoenensom.
 

1 Waarover gaat de zaak?

Vrijdag verschijnen de 90-jarige vrouw uit het arrondissement Dendermonde en haar zoon voor de correctionele rechtbank van Gent. Met witwassen als belangrijkste beschuldiging. Het was de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) die te weten kwam dat de vrouw al decennia miljoenen euro’s verborgen hield voor de fiscus bij de Luxemburgse kantoren van de banken HSBC en Eurobank.
De hoogbejaarde vrouw en haar al overleden echtgenoot zouden het geld bijna een halve eeuw geleden hebben vergaard met hun grote textielfabriek. Maar nooit kwam het aan het licht of is het aangegeven bij de Belgische fiscus, ook niet bij het overlijden van de man 15 jaar geleden. Toen de Europese spaarrichtlijn in 2005 de zwarte rekening eindelijk dreigde te ontmaskeren, zijn de rekeningen op naam gezet van een schermvennootschap in Panama om ze langer verborgen te houden.

Al die tijd dikte het zwarte kapitaal via beleggingen aan. Ook op de roerende inkomsten werden nooit belastingen betaald. Tot het parket van Oost-Vlaanderen twee jaar geleden via een Luxemburgse onderzoeksrechter beslag kon laten leggen op de rekeningen. Het parket vordert de volledige verbeurdverklaring van dat ‘witgewassen’ bedrag.
 

2 Kan het gerecht oud zwart geld nog aanpakken?

Het valt af te wachten of de strafrechter het parket gelijk zal geven. Want het was voor het gerecht al een huzarenstuk om de lange historiek van het zwarte vermogen na al die jaren nog in kaart te brengen. Het kan in elk geval een precedent scheppen. Luc Vanheeswijck, fiscaal topadvocaat en KU Leuven-docent, zegt dat het dossier juridisch steek houdt. ‘Het verbergen van inkomsten of kapitalen om belastingen te ontduiken valt zeker onder de witwaswet. En het Hof van Cassatie heeft al in 2004 bepaald dat witwassen niet kan verjaren. De witwaswet voorziet dan inderdaad de volledige verbeurdverklaring van het ‘voorwerp van de witwas’. Al zal er in de rechtszaal wel nog discussie zijn of dat ‘voorwerp’ het hele kapitaal of alleen de ontdoken belasting is.’

Van Heeswijk verwijst onder andere naar de belastingfraudezaak rond de textielfamilie Dejager, waarbij het Gentse hof van beroep vorig jaar het volledige zwarte kapitaal verbeurd verklaarde. ‘Maar zelfs als het gerecht erin slaagt alleen de ontdoken roerende voorheffing verbeurd te laten verklaren, kan dat na tientallen jaren zo hoog oplopen dat ook het hele kapitaalbedrag verbeurd wordt verklaard.’
 

3 Wat met de betrokken Luxemburgse banken?

In deze zaak worden de betrokken Luxemburgse kantoren van HSBC en Eurobank niet vervolgd. Het Brusselse gerecht bekijkt wel al langer de handel en wandel van HSBC-bankiers. Een pikant detail is dat de vorige topman van HSBC Private Bank in Luxemburg, Claude Marx, intussen baas is van de Luxemburgse bankentoezichthouder. In de Panama Papers onthulden we al dat de man jarenlang betrokken was bij het opzetten van schermconstructies voor cliënten, zoals de Panamese vennootschap die de nu vervolgde 90-jarige dame gebruikte.

‘Maar het zijn natuurlijk niet de cliënten, wel de banken die jarenlang zulke constructies hebben opgezet’, stelt Vanheeswijck. ‘De mentaliteit is sterk veranderd. 25 jaar geleden was de tolerantie veel hoger dan nu. Belgische banken wezen hun cliënten met zwart geld de weg naar buitenlandse banken die een oplossing konden bieden. Nog in 2005 hebben buitenlandse banken schermconstructies in Panama en andere oorden aan hun cliënteel aangeboden om ook die maatregel te omzeilen. Als je dan nu ongemeen hard optreedt tegen het cliënteel - zeker een dame van 90 jaar - die de constructie niet zelf heeft uitvonden, dan vind ik dat disproportioneel.’
 

4 Kan de fiscus zelf op oud zwart geld jagen?

Belastingfraude verjaart al na zeven jaar, maar het gerecht kan via de witwaswetgeving en andere kwalificaties zoals valsheid in geschrifte nog langer in de tijd teruggaan. Daarom moest de BBI ook deze zaak tegen de 90-jarige dame overmaken aan het parket. Maar De Tijd vernam dat de BBI juridisch laat onderzoeken of de BBI ook zelf oud zwart geld kan aanpakken voor de strafrechter. Dan zou de fiscus niet meer via het gerecht moeten passeren om mensen te vervolgen voor witwassen. Dat kan op basis van het recht dat elk slachtoffer van een misdrijf heeft om de vermoedelijke dader zelf voor de strafrechter te slepen en de schade te laten vergoeden.

De woordvoerder van de fiscus, Francis Adyns, bevestigt dat die mogelijkheid wordt onderzocht. ‘De BBI bekijkt de mogelijkheid om een burgerlijke vordering, schade veroorzaakt door misdrijf/misdaad, via rechtstreekse dagvaarding voor het vonnisgerecht te laten vergoeden’, stelt hij. Maar advocaat Vanheeswijck meent dat de fiscus toch altijd het gerecht zal moeten inschakelen om te vervolgen voor witwassen. ‘Want juridisch is de fiscus wel het slachtoffer van de fraude, maar niet van de witwas.’

Als de fiscus zelf belastingzondaars voor de strafrechter kan slepen, zou dat het gerecht ontlasten en veel meer witwaszaken opleveren. Al zal dat eerst afhangen van de uitspraak in de zaak tegen de 90-jarige dame.

bron: De Tijd  - 14/01/2017

[Terug naar overzicht]